Overijse, 29 augustus 2026
Beste lezer
De zomer was fel. Té. En dat is nooit goed. Ook niet voor orgels en wie er wil aan werken. Toch hebben we in de voorbije maanden weer enkele beduidende stappen kunnen zetten. Vooral aan de orgels die zullen bespeeld worden tijdens de komende concerten. Met veel plezier nodigen we u uit in Huldenberg en in Zavelenborre!
| Zaterdag 19 september 2026 om 20.00 u. Orgelconcert in de O.L.Vrouwekerk te Huldenberg Annelynn Ballieu, Michel Goossens en Véronique Rubens bespelen het door de orgelkring gerenoveerde Stevensorgel (1902) met werk van J.S. Bach, E. Gigout, J.L. Krebs, J. Rheinberger, Widor e.a. m.m.v. Steven De Baecke, dwarsfluit |
Het orgel van Huldenberg heeft er een zacht pedaalregister bij: gedektbas 8.
Daarnaast is er gewerkt aan de intonatie van de nieuwe frontpijpen (principaal 8) en van de trompet waarvan de klank eerder voor een kathedraal berekend was dan voor de bijna huiselijke ruimte van de parochiekerk. We zijn blij met het resultaat: het is een wereld van verschil! Voor meer uitleg: zie verder in deze brief.
Het programma zal gevarieerd zijn! Naast drie organisten met eigen accenten is er de inbreng van fluitvirtuoos Steven De Baecke die trefzeker de mogelijkheden van het orgel tot samenspel uitdaagt: de fantasia in C van J.L. Krebs voorziet het orgel van een volwaardig trio als partner van de fluit.
Het wordt alweer verrassend. Hartelijk welkom! En zoals steeds: toegang gratis.
| Zaterdag 7 november 2026 om 20.00 u. Orgelconcert in de Kapel van Zavelenborre Frans Verbeekstraat 158 B, Overijse Annelynn Ballieu, Michel Goossens en Iris Keijzer, orgel Piano intermezzo door Véronique Rubens |
Het programma is nog in de maak. Annelynn heeft alvast het eerste deel van de V-de symfonie van Widor in gedachten. Véronique zorgt voor een passende wisselnoot aan de piano, mogelijk in samenspel met viool. Mooi wordt het zeker.
En we ronden het jaar af met een babbel bij een glas.
CONCERTKALENDER 2027
Onze kalender voor volgend jaar ziet er zo uit:
Zondag 18 april om 17 u. in de Sint-Martinuskerk te Overijse
Zaterdag 19 juni om 20 u. in de Sint-Bernarduskerk te Tombeek (Overijse)
Zaterdag 18 september om 20 u. in de Kapel van Keyhof te Huldenberg
Zaterdag 6 november om 20 u. in de Kapel van Zavelenborre te Overijse
Naast de ‘vaste’ trekpleisters Tombeek en Zavelenborre, zetten we het Merklinorgel van Overijse (1872) en het Stevens-Vermeerschorgel van Keyhof (1890) op de agenda. Beide zijn het volbloed romantische instrumenten waarvoor we de passende literatuur zullen bovenhalen.
Bovendien is er in Overijse het kistorgel van G. Potvlieghe (1976) als kleine maar fijne barokke tegenhanger. Het was ons eerste project en de aanleiding voor de oprichting van onze vzw in 1993! We zetten het graag mee in de kijker.
ALGEMENE VERGADERING
De algemene vergadering waarop alle leden van de vzw uitgenodigd zijn, is statutair vastgelegd op de tweede donderdag van februari. Hartelijk welkom dus op donderdag 11 februari 2027 om 20.00 u. De vergadering vindt plaats op het adres van de zetel: Stokkemstraat 31, 3090 Overijse. Bij grote belangstelling moeten we uitwijken naar een andere locatie. Graag een seintje dus.
OVER ORGELS GESPROKEN
Ter inleiding op deze rubriek
We proberen zo correct mogelijk verslag te doen van onze activiteiten. Zo is de nieuwsbrief ook het geheugen van onze vzw.
Hoewel we dat ook proberen verstaanbaar te doen voor iedereen, kan deze rubriek sporen van jargon bevatten of uitleg die te specifiek is om te kunnen boeien.
Gewoon overslaan is dan de boodschap.
Het orgel van Huldenberg
De kerk staat nog steeds in de steigers. Maar tot nog toe heeft het orgel daar weinig last van. In het vooruitzicht van ons concert stonden op ons verlanglijstje drie dingen die inmiddels afgevinkt zijn: de intonatie van de frontpijpen, de aanvulling met nieuw pijpwerk voor de gedektbas 8 van het pedaal én de intonatie van de trompet 8.
Gedektbas 8, zo heet dus het nieuwe register voor het pedaal. Gedekt wil zeggen dat de pijpen bovenaan gesloten zijn met een ‘hoed’. Ze klinken een octaaf lager dan de ‘open’ pijpen van dezelfde lengte. Helemaal nieuw is het register niet. Het is gedeeltelijk ontleend aan de Sousbasse 16. Daarvan zijn, voor dit register, de 18 kleinste pijpen (C tot f’) gebruikt als 8 voet. Dankzij de elektrische tractuur is dat niet zo moeilijk. Hieraan werden 9 pijpen toegevoegd (fis’ tot d’’). Die hebben we (met aansluitende mensuur) gevonden in het gerecupereerde pijpwerk van het voormalige orgel van ‘Kassei’ in Vilvoorde. Zij kregen een plaats op de 9 nog vrije gaten op de unitlade van de (in 2022 toegevoegde) principaal. Dat het bereik van C tot d’’ niet de hele pedaalomvang (C-f’’) dekt, is geen punt: dat is de pedaalomvang in heel wat orgels.
De nieuwe principaalpijpen in het front klonken wat te stevig. Nog steeds, nadat dit al eens was bijgestuurd. We doen altijd voorzichtig, maar nu hebben we het toch wat doortastender gecorrigeerd en lijkt de intonatie helemaal in balans met het geheel.
De trompet was in hetzelfde bedje ziek. Ze was veel te luidruchtig, te scherp en zeer ongelijk. Daaraan is geduldig gesleuteld en – zoals reeds gezegd – met behoorlijk resultaat. Naast het herstel van de door Stevens origineel aangebrachte stukjes leer op de uiteinden van de tongen, had vooral het aanbrengen van papieren rolletjes in de bovenkant van de lepels een ‘verzachtend’ effect. Dergelijke werkwijze wordt in vakliteratuur wel eens afgedaan als ‘lapmiddel’. Toch wordt ze door orgelbouwers wel eens stilzwijgend toegepast en biedt ze het voordeel dat ze niet ingrijpt op het aanwezige materiaal en dus volledig omkeerbaar is. Bovendien kan het rolletje naar behoefte (klanksterkte) gemakkelijk dikker of dunner worden gemaakt. Uiteraard is dat een tijdrovend werkje: op en af de windlade, onderdelen losmaken en weer in mekaar steken, telkens bijstemmen en vergelijken, beoordelen … Samen met het resultaat groeit met zulke bezigheid ook de verwachting naar misschien toch nog wat beter. En zo voort. Je kan bezig blijven en wie weet zullen we daar in de toekomst nog wel enkele sessies aan wijden. Maar voor nu is het goed. Intussen nemen we ons voor om regelmatig te gaan bijstemmen én te spelen. Tongwerken moeten ook gebruikt worden om ‘in vorm’ te blijven!
Het orgel van Eizer
Zal binnenkort ook nog eens onze aandacht nodig hebben. Mogelijk als gevolg van de droogte blijft de fluit 4 voortdurend aan staan. En ook in de Subbas van het pedaal hapert nog iets.
Het orgel van Ottenburg deed het goed tijdens ons concert van 18 april. De problemen die we meldden in nieuwsbrief 65 en 66 hebben we in de aanloop naar dat concert voorlopig kunnen oplossen. Zowel wat de ingezakte trompetbekers betreft als wat de uitgevallen frontpijp betreft.
Een professionele tussenkomst die ook preventief het doorzakken van de andere frontpijpen tegengaat, blijft natuurlijk nodig. Dat is in het vooruitzicht gesteld maar moet uiteraard via de geëigende kanalen.
Ons Verschuerenorgel is ondanks de ontwijding en mogelijke herbestemming van het kerkgebouw in Sint-Joris-Weert blijven staan en wordt verder gehuurd door de kerkfabriek.
De laagste pedaalnoot deed het niet meer. Maar die is intussen hersteld en het (toch wel mooie!) instrument wordt ook regelmatig bespeeld.
Het orgel van Zavelenborre kreeg 15 nieuwe bedieningsknoppen in de vorm van schakelaars met ledlampje die slechts beperkt plaats innemen op de speeltafel. 12 daarvan zijn al in gebruik. Naast de drie registers van V (virtueel vijfde klavier) die al in gebruik zijn, bedienen ze ook een aantal bijgekomen (octaaf-)koppelingen. We wachten nog op een vollediger beeld (met nog bijkomende registers op V) om deze knoppen ook onder te brengen in de elektronische registersturing.
De tremulant, die werkt op III/IV/V, deed het na reparatie al een tijdje, maar overdreven. Het orgel hoeft geen hammondorgel te imiteren, dat is een ánder instrument. Het vergde wat meer dan ‘eenvoudig bijregelen’, maar nu is zijn invloed veel milder en in bepaalde combinaties echt mooi.
KORT GENOTEERD
Onze voorjaarsconcerten in Ottenburg en Tervuren genoten flink wat belangstelling en we kregen heel wat positieve reacties. Ook de (meermaals indrukwekkende) afwisseling met een ander instrument wordt algemeen gesmaakt.
Yves Radermecker, fotografiestudent aan BKO (Academie voor beeldende kunst Overijse), neemt het orgel als thema van zijn afstudeerproject. Hij zal de komende tijd onze concerten en activiteiten opvolgen. In Tervuren gebeurde dat een eerste keer. Een boeiende samenwerking met de afdeling fotografie van BKO zit eraan te komen!
Michel Terlinck, hommelbouwer en -speler had al meerdere keren een inbreng tijdens onze concerten. Al jaren is hij ook bezig geweest met de restauratie van zijn Erard-vleugelpiano (1876) in de kapel van Zavelenborre. Dat werk is nu af en hij stelt tezamen met andere spelers het instrument voor tijdens een inhuldigingsconcert op zaterdag 10 oktober om 20 u. Toegang gratis. Meer info: michel.terlinck@telenet.be
Orgelkring Vilvoorde concerteert op zondag 8 november om 15.00 u. in de Grote Kerk van Vilvoorde. En op zaterdag 12 december is er het kerstconcert, waarbij Vilvoorde naar goede gewoonte zal ‘zingen op de tonen van het orgel’.
Meer info op www.orgelkringvilvoorde.be
Orgelspelen is leuk. Én je kan het leren! De orgelklassen van de muziekacademies gaan in september weer van start. Ze staan open voor elke leeftijd en voor elk niveau van voorkennis. Van nul beginnen kan evengoed als voor elk ander instrument. Voor Apko (de academie van Overijse-Tervuren-Hoeilaart) worden de lessen gegeven in de Kapel van Zavelenborre waar ook kan geoefend worden. Inschrijven kan nog de eerste weken van september.
Meer info op www.apko.be of bij leraar Philippe Beullens (pbeullens@hotmail.com).
TOT SLOT
De volgende nieuwsbrief zal verschijnen in het voorjaar. Krijgt u hem liever per e-mail of per post? Laat het ons weten. Dank om de brief door te sturen naar mogelijke geïnteresseerden.
Vragen of reacties … contacteer ons gerust.
Muzikale groet!
Orgelkring Druivenstreek vzw
Stokkemstraat 31, 3090 Overijse
Tel: 02 687 77 23
rek. nr. (IBAN) BE07 7341 5633 0966
e-mail: info@orgelkringdruivenstreek.be
website: www.orgelkringdruivenstreek.be
